Son iki fotoğrafı js ile filan gizlemeyi düşünmez misin? Nihayetinde bu medyada böyle bir imkan da mevcut.

Yazının başındaki uyarı bence son derece yeterli.

internet siteleri tıklanma yüzdelerini arttırmak ve reklam almakta özgürdürler. ayakta kalmak için bunu yapmak zorundalar. Yoksa buralara foto muhabiri gönderemezler.

Hazır başlamışken neden en çok reklamı afet bölgelerine gerçekten foto-muhabir gönderen gazeteler yerine oradan buradan aparttıkları fotoğraflarla galeri oluşturan gazetelerin verdiğini de düşünseydiniz. Telif hakkı ihlal davalarına her ay çuvalla para döken, fakat sırf arada bir ödenen bu dava paraları toplam telif hakkı paralarından daha az tutuyor diye İnternet’ten çalmaya devam etmekte beis görmeyen gazetelerin, bu galerilerden de reklam geliri elde etmesinin, bu galerileri de çıplak kadın galerileri sınıfına koymasının NORMAL olduğunu, bunu yapmak ZORUNDA olduklarını söylüyorsunuz. Neden? Çünkü aksi taktirde buralara foto muhabir gönderemezler. Bu mudur? Zaten göndermiyorlar ki! Haiti’ye Türkiye’deki hangi gazete foto-muhabir göndermiş, giden foto-muhabir orada ne yapmış, bir söyleyin. Geçen gün baktım Haiti’ye giden foto-muhabirlerin listesine. Türk gazetelerinden ya da ajanslarından kimseye denk gelmedim. Size kimler foto-muhabir göndermiş, söyleyeyim:

- The Maimi Herald,
- St. Petersburg Times,
- Wall Street Joırnal,
- New York Times,
- Philadelphia Inquirer,
- The Sun,
- NPR,
- LA Times,
- Washington Post,
- Mentreal La Presse,
- Time,
- Cosmos.

Foto-muhabir gönderen arkadaşlar bunlar. Bu muhabirleri gönderebilmek için sitelerinde bu arkadaşların fotoğraflarını sergiledikleri galerilerde kaç reklam olduğunu bakmayı ise size bırakıyorum…

Ve bir çok insan buradaki afetin boyutlarını göremez. Olaya bir de bu açıdan bakmanızı öneririm.

Olaya benim o açıdan bakmama gerek yok. Ben zaten o açıdan bakmış, insanların tıkır tıkır tıklayarak geçtikleri galeriler yüzünden merhamete gelip yardımda bulunma arzusu ile dolacaklarına olan inancımı çoktan yitirmişim. Olayın “bir de bu açıdan” bakılması gereken bir yeri varsa bence o da Susan Sontag’ın bakış açısıdır. Ben de size bunu öneririm.

Ben deprem haberinin ardından bu saçma fotoğraflara bakma ihtiyacı hissetmeden gidip Sınır Tanımaz Doktorlar örgütüne hatırı sayılır bir bağış yaptım. Şu anda bu satırları okuyanlar arasında o fotoğraflar arasında gezmiş, “ah, vah” demiş insanlar lütfen kendilerini bağış yapmaya neyin ittiğini samimiyetle sorsunlar kendilerine. Bağış yapmak için o fotoğraflara bakılması mı gerekiyor? İnsanlar geri zekalı mı ki 200.000 kişinin hayatını kaybettiği bir felaketin boyutlarını anlamak için üç beş ceset görmesi gerekiyor?

National dergisi elbette o kızın fotografından para kazandı ama oraya bir çok yardımın da ulaşmasına zemin hazrıladı ve başarılı oldu. Şimdi National’ı o kızın üzerinden para kazandı reklam aldı diye suçlamak yanlış olacaktır.

1985 yılındaki atmosfer ile, Normandiya Çıkarması esnasındaki atmosfer ile bu günkü atmosferin aynı olmadığını görmek gerçekten bu kadar zor mu? Fotojurnalizm aynı şeye hizmet edemiyor artık. Mc Curry’nin çektiği fotoğrafta gerçekten matah bir şey var mı? Yok. Fotokritik’e gidin bakın, “şehirleşme, modernleşme” adı altında tarumar edilen Balat’tan her gün bir çocuk resmi ana sayfaya çıkıyor. Neden oradaki yıkımı kimse durdurmuyor? Çünkü önemli olan fotoğraf değil. Onu bir bağlama oturtan editörde bitiyor iş. Eğer fotomuhabir bir James Nachtwey, bir Alex Webb değilse editöre kalıyor iş. Bu gün itibarı ile editörlerin neyi, hangi bağlamda yayınlamak istedikleri, Hürriyet gibi Milliyet gibi web sayfalarının tek fonksiyonu olan çıplak kadın ve ceset ekonomisine dayalı olan kurumların editörlere nasıl bir fırsat verdikleri ise ortada.

Ayrıca National Geographic’in reklamdan nasıl para kazandığını Hürriyet’in nasıl kazandığı ile kıyaslamayın lütfen. Bu o kadar manâsız bir karşılaştırma ki, karşılaştırma olmaktan çıkıp mantık hatası olmak üzere sanki.

Aslında bu yazının en az ilgilendiği şeyin medya kuruluşlarının nasıl para kazandığı olduğunu söylemek için çok geç, değil mi? Ne yapalım. Sağlık olsun.

Olaya benim baktığım nokta ile sizinki ziyadesiyle ortogonal. Görüşlerinizi paylaşarak tartışmayı zenginleştirdiğini için çok teşekkür ederim.

Selamlar,
Saygılar.

Haiti gibi sömürge olmaya elverişli, ekonomik ve siyasi olarak istikrarsız ülkelerde, medyanın bu ülkelerdeki otoriteyi boşlukta bırakacak bir politika izlediğini (arjantin venezuela iran gibi her çıkan olayda isyan hatta iç savaş laflarını inceden işlemesinden) biliyoruz. Haiti üzerinde dönen komplo ve işgal teorileri deprem olmadan önce yapılıyordu. Deprem ile birlikte zayıf olan ekonomi ve yetersiz sağlık hizmetleri ve en önemlisi açlık, medya da insanlık dramından önce devletin halkı öldürerek durdurma yoluna gittiğini dillendiriyordu. Medya ilk andaki durumu tüm dünyaya acil yardım talebi olarak geçmiş ve bu işi çok da iyi başarmıştır. ilk görüntüler ajanslara ulaştığında editörler bu ülkenin acil yardıma ihtiyacı olduğuna dair göndermeler içermekteydi. Oysa yakın zamanda ajanslardan geçilen haberler, otoriter boşluktan yağmalardan ve çocuk kaçırılmalarından başka bir bilgi içermemekteydi. Kısaca Haiti’de görünenlerin ve işitilenlerin tamamı Haiti’yi yansıtmamaktaydı.

Bu bilgi manipülasyonunu bir kenara bırakarak burada medya ve muhabirin etik ve görev anlayışına vurgu yapalım. Foto muhabiri olay yerinde olayı gözlemlemek, bilgi toplamak ve görsel kayıttan sorumludur. Olaya müdahil olacak olursa olayın bir parçası olup olay ile birlikte sayılacağından ahlaki ve hukuki bir yanlışın içine düşmüş olur. Demek değildir ki ölecek bir çocuğu ölmekten kurtaran muhabir bu yanlışa düşsün. Tam tersi bir örnek verecek olursak, eli silahlı militana kadrajına giren birine nişan almasını söylemek gibi. Aynı dandik çiçekli bir tabloyu çalan kızın vurulması gibi. Amaç kızın hırsızlığı yüzünden vurulduğunu belirtmek mi yoksa “istediği sadece bir tabloydu oysa ki” diyerek olayın boyutunu başka yöne çevirmek mi? Bunun yanında kadrajını işi dramatize hatta teatral bir sahneye dönüştürmek adına her yolu mübah saymak mı? Editör bakımından olduğu gibi gelen bir haberi bu hali ile me yoksa istenilen biçimde sunmak mı? Tüm bunların cevabı aslında medyanın manipülatif siyaseti şekillendiren halkı yönlendiren muazzam gücünde saklı. internette, tv ekranının başında ya da gazetesini okuyan yani haberi alan herkes o medyanın verdiği biçimde alıyor. Tepkisini, bağışını, kararını o habere göre veriyor. O haber milyonlara ulaşacak ise, muhabirin o tabloyu yerinden oynattığı için milyonların bakışını değiştirdiğini bilmesi gerekiyor. Ancak orda oynadığının tablo değil, haberi alan insanların vicdanı olduğunun bilincinde olması ise ayrı bir sorun teşkil etmekte. Bunun bilincinde Editorel tavsiye ve yönlendirmeler ile habere çıkan bir muhabirin etik anlayışının ne olduğu da bundan sonra kuşku uyandırıyor. Bu bir tablo olabilir, kadraja girmesi gereken vurulma sahnesi de.

Cok önemli bir yazi yazdigin. Yuregine saglik.

Devamlı olarak daha fazlasını istiyoruz. Ama bunu sadece vahşi kapitalizm anlamında demiyorum. Bu sinemada da böyle, müzikte de böyle. 30-40larda “vahşet”inden dolayı yasaklanan filmleri bugün çocuklarla oturup gülerek izleyebiliyoruz. Son 10 yılda bile vahşet sinemasının aldığı ivmeyi farkedebilmek için sinema takipçisi olmaya gerek yok. Her film zaten “daha kanlı” olmakla övünüyor. İnsanlar bunlardan “iğreniyor”. İzlerken gözlerini kapatıyolar, yalancıktan ama, istemem yan cebime koy. Yoksa 2.sine neden gitsinler, “çok iyiydi o yaaa” desinler? Niye yenileri çekilsin?

Geliyoruz müzik dünyasına. 1970lerde şeytanın müziği diye şimdi sort rock dediğimiz müzik türleri suçlanıyordu. Şimdi öyle gruplar var ki o “şeytanlar” bunların yanında Serdar Ortaç kalıyor (kim ne derse desin, Led Zeppelin dünyanın en iyi grubudur kardeşim).

Televizyonlar hergün ceset gösteriyor, şimdilik kanlar mozaikleniyor ama ileride kalkacağını düşünüyorum. Bu yazıdaki en iyi tespit de bu sanırım: “Bu bağlamda trajedi pornosu ve onun üzerinden para kazanmak serbest iken konvansiyonel porno neden yasak, anlamak güç.”

Örneğin Amerika’da öpüşmesi sahnesi içeren filmi çocuğa izletemezken insanların birbirini vurduğu filmleri izletebilirsiniz. Bu konu üzerine çok güzel belgeseller var. Ya da örneğin ülkemize gelelim, prime timeda racon değil kafa kesebilirsiniz, insanların suratına fışkıran kanı gösterebilirsiniz. Sonra gençleri trenlerde İstanbul’a mafya olmaya gelirken yakalayabilirsiniz. Ama iki kişi sevişti mi.. Abooooov, Türkiye’de oynamadık taş kalmadı. Türk ahlak yapısı bok oldu iyi mi, ailemiz sarsıldı falan. Di mi..

Dünyanın psikolojisi çok ilginç yerlere gidiyor. Ne yaparız, ne oluruz düşünemiyorum bile.