nereye varacağım? biz neden fotoğraf çektiğimizi ya da paylaştığımızı bilmiyoruz, misyonumuzu tanımlamadık. fotoğraf çekerek ve paylaşarak nereye varmak istediğimiz için kafa yormadık, yormuyoruz. çoğu zaman “medeniyet” dediğimiz bu düzene ayar uydururken “medeni olma” çabalarımız dahi tam değil bu anlamda. daha hayata dair, belki eksik ama özgün bir perspektif dahi yaratamadan, tüm açgözlülüğümüzle o eksiklikleri doldurma davranışları, eksik görünmeme çırpınışları sergiliyoruz.

bütün bunların yanında; “fotoğraf paylaşım sitesi” diye tanımladığımız nesnenin hangi unsurları biraraya getirdiğini, bu biraraya gelişin çözümlemesini yaparsak belki daha elle tutulur sonuçlara ulaşabiliriz diye düşünüyorum.

“fotoğraf paylaşım sitesi” diye adlandırılagelen “şey” özünde ve önce bir sosyal ağdır. sosyal ağ denen nane şurada oldukça sınırlı ve bir anlamda anlaşılmaz olarak açıklanıyor:

http://www.itusozluk.com/goster.php/sosyal+a%F0
http://tr.wikipedia.org/wiki/Sosyal_a%C4%9Flar

daha anlaşılır ve açıklayıcı olabileceğini düşünerek ingilizce bilenler için şunu öneriyorum;

http://en.wikipedia.org/wiki/Social_network

sosyal ağ çözümlemesi için de aynı metni okumanız tavsiye olunur.

her sosyal ağın tıpkı onu ortaya çıkaran, yapıtaşları olan ilişkiler gibi bir karakteri vardır. ve bunu belirleyenler de “fikir lideri” diye isimlendirilen “sözü dinlenen” ve belli özniteliklere (burada ingilizce “trait” kelimesini nasıl daha iyi çevirebileceğimi bilemedim) sahip olanlardır. sanırım, fk veya benzeri sitelerde “fotoğrafçıyı takip et”, “eleştiri yaz” tadındaki işlemler bunun maalesef çoğunlukla ciddi, bazense zayıf bir karşılığı olarak görülebilir.

yine “nereye varmak istiyorum?”

“fikir liderleri” mükemmel insanlar olacak diye bir kural yok. önemli olan kimler tarafından, nasıl benimsendikleri/takibe alındıkları ve o “kimler”in buna nasıl karar verdiği. yani kim kimi takip ederken, kim kimin fotoğrafını izlemek ve eleştiri yazmak için nasıl karar veriyor? burada daha fazla yazmadan önce ikinci paragrafta yazdıklarımı hatırlatmak ve öyle devam etmek istiyorum.

şimdi asıl nokta geliyor; bir davranışı neden yaptığımıza dair bir tanımlamamız ve o davranışı temeline oturttuğumuz kavramla ilgili bir yarar algımız yoksa… tamami ile o kavram dışında ezbere yaşıyoruz ve bu bizi o kavrama dair değil, tamamen bir araç olan medeniyet ve teknoloji ile ilintili atıksal davranışları sergilemeye götürüyor (bu noktada aklıma nesne yönelimli yaklaşımın “shallow copy” diye tanımladığı “şey” geliyor). kavrama hakim olamamanın ciddi bir sonucu olarak bazıları buna içgüdüsel davranmak diyebilir. Ama bu ne kadar doğru bilmiyorum. Yine de şimdilik öyle isimlendirelim.

peki bu tipteki içgüdüsellik nasıl bir şey? biraz ilkel, biraz gelişmiş. kendine benzeyeni, kendi gibi davranını bulmak ilkesi var tabanında. özellikle fikir liderleri arasından “kendine benzer” olanları bulmak, onları takip etmek ve dolayısıyla “kendine benzer” bir sosyal ağ içinde yaşayagelmek temel ilkedir. zira “orada”, en başta “var olabilmek” ve sonrasında “yükselebilmek” buna bağlıdır. İnsanlar, en bayağı davranışlar bütünü ile algılamak istiyor bir kavramı. Ya da tam olarak algılamadan yapmak… gerçekleştirmek yatıyor içimizde.

bu motivasyonu daha iyi anlayabilmek için sanırım dunning-kruger sendromu/etkisi biraz daha açıklayıcı olabilir.

http://en.wikipedia.org/wiki/Dunning%E2%80%93Kruger_effect

dolayısıyla sosyal ağ, kendi özniteliklerini bu baskın karakterlerden “kazandıktan” sonra şunu açıklamalıyız; neden sosyal ağ çoğu zaman olumlu yönde değişimi reddeder ve aslında “gerçek” fikir lideri diye tanımlanması gerekenler çekilir?

everett rogers, bir sosyal ağdaki gerçek fikir liderlerinin zaman içinde ağın karakteristiği ile uyuşmamaları üzerine geri çekildiklerini (ya da ayrıldıklarını) söyler. Bu daha çok inovasyon ya da değişim ile ilgili bir geri çekilmedir. Alakasız gelenler için söylemeliyim ki fk tipi sosyal ağları değiştirebilmek çok zordur. Devrim diye de buna denir işte. Dolayısıyla bu tip sosyal ağlar statükocu davranış sergilerler. Değişim isteyen hoş gelmemiştir. Değiştiremeyeceğini anlayan gerçek bir fikir lideri de geri çekilmekten geri durmaz (bu noktada dunning-kruger etkisi yine belli seviyede açıklayıcı olabilir). Fk özelinde en fazla bunun için çabalamalar oldu.

Eğer değiştirmek için içinde ciddi bir arzu, istek veya daha ötesinde bir güç varsa ve o fikir lideri gitmiyor/geri çekilmiyorsa, bir fikir liderinden fazlasıdır zaten. Sanırım bu anlamda, murat, bu çabalarınla sen bir fikir liderinden daha fazlası oluyorsun. Vazgeçmemişsin değişim vizyonunun toplumsal boyutluluğundan. Yoksa bütün bunları salt kendin için yazdığını mı söyleyeceksin?

aslında bir de ahlak konusu var. Zira biz tüm bu çarpık davranış şeklimizle yüzleşsek karşımıza çıkacak olan ilk olgulardan biri ahlak olurdu. Fakat yukarıda bir bütün olarak kavramlara dair öznel dahi olsa bir algı geliştirememeye, onları “doğru” algılamamaya değindiğimden açma gereği duymuyorum. Sadece şu haber linkini paylaşıp bitireyim;

http://www.dw-world.de/dw/article/0,,5591111,00.html

not: aslında fk’te yaşananların bir kısmına şahitlik etmiş biri olarak bütün bu akademik ağızlı metni yazarken fk’ten bazı örnekler vermek daha anlaşılır yapabilirdi diye düşündüm. Lakin öyle yapmadım. Belki okuduktan sonra sizler doğru projeksiyonlar yaparsınız.
not2: bu metin ciddi “yanlışlık”lar ve öznellik barındırır. Arkamı sağlama alıyorum.
not3: tam bir çözüm önerisi getirmediğimi fark ettim :) “devrim” dedim kaldım. sonra çözümümü daha da açabilirim umarım.
not4: fotoğrafı bu kadar içerik dışı bırakarak açıklamaya çalışmak zor muydu? evet :) çözümümde olacaktır ama
not5: metin uzun ve bazı linkler barındırıyor. fakat ben birkaç mesaj halinde gönderdim, zira “spam” muamelesi gördü. ben de bölerek göndermeyi seçtim. dilerim rahatsız etmez kimseyi. ederse de affola.

Meren’in Notu: Sevgili Yılmaz Kemal Yüce’nin üç ayrı yorum olarak yazmak zorunda kaldığı metni daha kolay ve daha fazla kişi tarafından okunur ümidi ile birleştirdim. Bu müdahaleden dolayı kendisinin affına sığınıyorum.

Ufak-tefek menfaatlerimizin tatmini için çırpınıyoruz. En çok süt, yumurta, yün verenlerimiz bir süreliğine baştacı ediliyor, randıman düştüğünde ise, etimizden oluyoruz. Arada sırada rahatsızlığımızı dile getirenler oluyor, onlarında kafasına çavuşlar-çobanlar indiriyor değneği.

Sayın müdürüm, sayın başkanım, emret komutanım triplerindeyiz sürekli. Sorup, sorgulamak yok. Sürekli ezbere dayanıyoruz.

Hal böyle olunca, sağlıklı bir toplumun “çağdaş individium”lardan; düşünen, sağlıklı bireylerden oluşması gerektiğini, anlayamıyoruz.

Ben, ” Simpsons” dizisini çok severim. Bölümlerden birinin başlangıcında Homer Simpson evrim’den evine doğru yürürken, Barmen Moe ters yönde gider.

http://www.youtube.com/watch?v=faRlFsYmkeY

Bize de genellikle Barmen Moe rolü düşüyor nedense :)

Hiçbir kursa gitmedim ve hiçbir kitap okumadım

Bunu duyduğuma sevindim açıkçası (bir an söylediğiniz şeyleri insanlara söyleten kitaplar, kurslar gerçekten var olabilir mi diye endişelenmiştim (halâ var olabilirler tabi, o ayrı bir konu)).

Kursa gidenlere anlam veremiyor, fotoğrafın kitaplardan öğrenilecek bir şey olmadığına ben de katılıyorum. Fakat kitaplardan öğrenilecek şeyler de var. Mesela ben de fotoğraf hakkında bildiğim şeyleri kitaplardan değil kendi kendime, oradan buradan öğrendim, fakat okuduğum kitaplar “teknik anlamda hatalı bir fotoğrafla dışavurum yapamazsınız“, “negatif bir olguyu rengarenk bir fotoğrafla insanlara aktaramasınız” benzeri kati, kerameti kendinden menkul düşüncelerimi orada burada paylaşırken en azından başına sonuna “bence” filan eklemem gerektiğini öğretti bana. Zira o okumadığınız kitapları okuyunca insan kendisini biraz küçük hissediyor, kallavi laflar edene kadar öğrenilecek çok şey olduğunu düşünüyor (bu şekilde hissetmem tamamen benim acizliğim de olabilir tabi ;)).

Her neyse. Katkınız için tekrar teşekkürler.

Fotoğrafın bütün kriterlerini anlatmak istediğiniz konuya göre siz belirlersiniz fakat teknik anlamda hatalı bir fotoğrafla dışavurum yapamazsınız.

Böyle cümleleri nereden öğreniyorsunuz? :) Tartışmayı devam ettirmek gibi bir gayem yok fakat bir yorum daha yazarak şu soruma yanıt verirseniz gerçekten çok sevinirim: Teknik anlamda hatalı bir fotoğrafın ne olduğunu kim öğretiyor? Ya da bir önceki yorumunuzda dile getirdiğiniz, negatif bir olgunun rengarenk fotoğraflarla insanlara aktarılamayacağını nereden öğrendiniz? Bunları katıldığınız bir eğitimden, okuduğunuz bir kitaptan ya da bir makaleden filan mı edindiniz yoksa kendi düşünceleriniz mi çok merak ediyorum. Zira kendi düşünceleriniz değilse ismini vereceğiniz kaynağı/kaynakları incelemek, masaya yatırmak isterim. Kendi düşünceleriniz ise yürekten saygı duyar, iyi günler dilerim.

Selamlar.