Güzel çalışma olmuş, ellerine sağlık.

Not : Merhamet kelimesine dikkat çekmek isterim.

çalışmada hata olup olmaması imani açıdan bir problem teşkil etmeyeceği için konunun uzamamasında fayda var :) sonuç itibariyle hoş bir çalışma olmuş.

Selamlar

buna apaçık kelimesine açık vs gibi köklerin de eklediğini düşünürsek (…)

Düşünmeyin :) Apaçık kelimesinin kökü açık olarak alınmadı ve apaçık kelimesine hiç bir şey eklenmedi.

ancak ilk dikkatimi çeken “muhammed” kelimesine hangi kökler dahil edildi merak ettim çünkü aynı gibi görünen “muhammed” ve hemen altındaki “apaçık” kelimeleri tüm meallerde ortalama olarak 20 (muhammed) ve 200 (apaçık) kez geçiyor.

Muhammed özel isim olduğu için ona da hiç bir kök dahil edilmedi. Tüm mealler derken neyi kast ediyorsunuz, kelimeleri nasıl saydınız bilemiyorum. Fakat Diyanet İşleri Bakanlığı’nın Kur’an-ı Kerim mealinde “Muhammed” kelimesi 157, “apaçık” kelimesi 154 kez geçiyor ve burada bir hata yok.

Selamlar.

Hepsini okuma şansım olmadı henüz, fakat çok hızlıca gözüme çarpan bir kaç şeye yanıt vereyim:

Baratrion, feragatnameyi Moleschino’dan hatırlayabileceğini tahmin ettiğim “Allah’ın Adamı” kılıklı insanların gereksiz propaganda ve saldırıları ile bu günlükte başa çıkmak zorunda kalmamak ümidi ile yazmıştım. Şu ana değin işler rast gitti görünüyor :)

farukahmet, ergenekon.tc’deki gibi kelimeler arası context ilişkilerini de ortaya koyan bir grafik hazırlamak çok keyifli olabilir, güzel öneri. Ayrıca teşekkür ederim. + Tüm incilleri bir araya koyup inciller arası farklara işaret eden bir çalışma yapılabilir, fakat eminim Avrupa’da bu tür çalışmaların bin türlüsü yapılmıştır.

Deniz Ural, bulut içerisinde “biz” kelimesi yok çünkü kişi zamierlerini çıkardım kalabalık yapmasınlar diye. Belki de çıkarmamalıydım :)

Selamlar.

Doğrudan inanan-inanmayan diye iki taraf belirleyip birbirine saldırmaktansa birbirini anlamaya çalışmak daha çok daha doğru.

Buna katildigim gibi benim acimdan o ayrimin cok da keskin olmadigini soyleyeyim. Faruk Ahmet’in dedigi gibi ben de mumkun mertebe bu muhabbetlerden baymis durumdayim; fakat babasindan duyduguna/gordugune bodoslamasina yardiranlardansa kafasi daha cok calisan ateistlerle din konusunu konusmayi her daim daha anlamli buluyorum. (Hala yanlis anliyorsaniz size ateist demiyorum/ima etmiyorum bu arada, kendimden bahsediyorum, sanirim “safini goster de ona gore tartisalim” gibi algilamissiniz)

Rab ile Allah arasinda elbette semantik bir fark var. Birimden konusurken onun ozelliklerini meydana getiren anlaminda Rab; ama o ozelliklerin asil sahibi ve o ozellikler dahil tum ozellikleri kendinde toplayan, butun isimlerin, anilanlarin sahibi anlaminda Allah kullanilir. Cunku herkesin Rabbi ayridir; ama herkesin Rabbi Allahtir. Oradan konustugunda o sebeple ‘biz’ olan, baska yerde mutlak karanliktir. Cunku kendi kendini ancak kendi bilebilir. Dolayisiyla Allah adi en nihayetinde konustugumuz varligin zatini da karsilar. (Bu ornegi mikro duzeyde kendi uzerinizde de deneyebilirsiniz [1]) “Rabbim Allah’tir” gibi sozler bunun icindir. Kur’an’da herhangi bir ifadeyi equally likely sekilde “onu aldim bunu koydum negzel oldu” seklinde kullanamazsiniz. Ama ben anlayabiliyorum kafa karisikliginin sebebini. TDK’ya sormanizdan da belli. Ben Arapca bilmiyorum, dolayisiyla Arapca aslindan okumak gibi bir sansim olmadi ama Rahman, Rahim’in esirgeyen bagislayan, inzal’in indirme (download), rasul, nebi gibi tanimlamalarin (ikisinin birden!) farsca peygamberle karsilandiginda neler olabilecegini tahmin edebilecek kadar Arapca biliyorum. (Ha Kur’an tercume edilebilir mi derseniz, edilemez zaten.)

1: Benim adim meren. meren’in ozellikleri: akilli, komik filan bi kisilik. ama bu ozellikler disinda bizim bilmedigimiz bir suru ozelligi olabilir meren’in. dolayisiyla biz meren’i tam anlamiyla bilemeyiz, herhangi bir davrasini ya da ozelligi uzerine meren boyledir diyip onu kisitlayamayiz. meren’i onun kendini bildigi gibi de kimse bilemez, anlayamaz… seklinde.

Ancak, “şüphesiz ki” konusunda abarttığımı düşünmüyorum. Belki tek bir anlamı varmış gibi değerlendirmem eksik fakat abartı değil. Bir ‘yorum farkı’. Benim okurken hissettiğim hep buydu.
(Bir önceki yorumum Baratrion’a cevaben yazılmıştır. Ben yayınlarken sizin yorumunuz henüz yoktu.)

Doğrudan inanan-inanmayan diye iki taraf belirleyip birbirine saldırmaktansa birbirini anlamaya çalışmak daha çok daha doğru. Ben duruşumu belirtmedim (ki aslında oldukça net ve gerekçelidir), bu yazı altında gerek de duymadım. Bu nedenle “siz din denen komik ve saçma şeye inananlar” imanızı üzerime almıyorum ama doğru bulmadığımı belirtmek isterim.

Rab kelimesinin karşılığı TDK’da yok. Ama ekli halleri olan Rabbani (Allah ile ilgili) ve Rabbena (Tanrımız!) kelimeleri var. Rab ve Allah, Tanrı anlamına, yani aynı anlama gelir.

Bir kutsal kitapta “şüphesiz” kelimesini bu kadar çok geçmesi beni hep şaşırtmıştır. Çünkü böyle vurgular, elindeki argümanın karşı tarafı ikna etmek için yeterli olmadığını içten içe bilinen durumlarda kullanılır. Kuran’da Allah ve aynı anlama gelen Rab kelimesinden sonra en çok geçen kelime “şüphesiz.” Ayrıca “andolsun” kelimesinin de böyle bir vurgu olduğunu düşünürsek (’yeminle, vallahi, inan ki gibi) bu sayı daha da artacaktır. Bir yanlış çeviri durumu var diye düşündürtecek kadar garip.

Hem Meren’in yaptığı “iptidaî”lik uyarısından dolayı, hem de bu konular bu aralar beni çok yorup bıktırdığı için, bir din tartışmasına girmeyi hiç istemiyorum, ama Kuran’ı o kadar okuduğunu söyleyen birinin bunları demesini garip karşıladım. İlkin, yemin etmenin, iddia ettiğimiz şeyin gerçek olmadığını içten içe bildiğimizin bir göstergesi olduğu iddiası bana çok garip geldi. Elbette böyle örneklerin oluştuğu anlar da vardır yaşamda, zaten yaşamda her türlü örneklerin oluştuğu anlar var, ama burada düpedüz bir abartma görüyorum ben. İkincisi, Kuran’da “andolsun” kullanılırken neredeyse daima bir şeyin üzerine yemin edilir: atıyorum, “esen rüzgara andolsun ki”, “yazan kaleme ve onu tutan ele andolsun ki” gibi… ve her seferinde başka bir şeyin üzerine yemin edilir. Ve genelde bu üzerine yemin edilen şeyler son derece sıradan şeylerdir, el, rüzgar, kalem, tırtıl, her neyse… Tanrı’nın (veya meşrebinize göre, Muhammed’in) böyle yaparak gündelik ve sıradan görünen şeylerdeki mucizeye dikkat çekmeye çalıştığı söylenebilir, başka şeylerin yanında. Sizin bahsettiğiniz “yalan söylediğini bildiği için iyice vurgulayarak üstünü kapama gayreti” ile uzaktan yakından ilgisi yok yani.

Şunu da ekleyeyim ki Meren’in ve Baratrion’un da değindiği “yorum farkı” meselesine bir örnek olsun: “şüphesiz” kelimesinin büyüklüğünü görünce benim aklıma ilk gelen düşünce, kitapta insana seslenen Tanrı’nın (ya da Muhammed’in), insanın nasıl da daima şüphe içinde kıvranan bir mahluk olduğunun ne kadar farkında olduğunu gösterdiğiydi. Bir yandan “şüphesiz”le başlayan cümleler kurarak devamlı insanı ikna etmeye ve onu bitmez tükenmez şüphelerin verdiği acıdan sıyırıp teskin etmeye çalışan, bir yandan da andlarını mucizelere, büyük olaylara değil de hep insanın çevresine baktığında kolayca görebileceği gündelik şeylere dayandırarak, bu sıradan şeylere (yani var olan her şeye) sinmiş olan, daha doğrusu bizzat bunların var olmasındaki asıl mucizeye dikkatini çekmeye çalışan bir hal…

Meren,
ilk yorumu ben yazmıştım ama kaba günümdeymişim, çalışmanı övmeyi ve ne kadar hoşuma gittiğini söylemeyi ihmal etmişim; geç kalmış teşekkür ve tebriklerimi kabul et. Bir de ilk gördüğümde aklıma gelen şey, mesela Burak Arıkan’ın Ergenekon.tc‘de yaptığı gibi bir şeyi bu grafiğe de uygulamanın ne hoş olacağıydı. Yani sadece kelimeler ve onların büyüklükleriyle değil, bunların kendileri aralarındaki atıf/beraber-bulunma hallerinin inceli kalınlı bağ çizgileriyle de görünür hale getirilmesi. Anlatabildim mi emin değilim.
Bir de “İncil” derken herhalde ilk 4 kitabı (Matta, Yuhanna, Markos, Luka) kastediyorsun. Onların haricindeki 23 Yeni Ahit incilini de bu işe katmak ilginç sonuçlar verebilir. Apokrif incilleri saymıyorum bile.

Baratrion,
Allah ile Rab arasında, özellikle tasavvufta, Mutlak Bir’in farklı kademelerinin ismi olmaları hasebiyle bir fark var; ama o inceliğe girmezsek son kertede aynı şeyi betimlemiyorlar mı? Kastettiğin nedir? Basit bir etimolojik farklılıktan bahsetmiyorsun herhalde?

Selamlar.

1- Bir kutsal kitapta “şüphesiz” kelimesini bu kadar çok geçmesi beni hep şaşırtmıştır. Çünkü böyle vurgular, elindeki argümanın karşı tarafı ikna etmek için yeterli olmadığını içten içe bilinen durumlarda kullanılır. Kuran’da Allah ve aynı anlama gelen Rab kelimesinden sonra en çok geçen kelime “şüphesiz.” Ayrıca “andolsun” kelimesinin de böyle bir vurgu olduğunu düşünürsek (’yeminle, vallahi, inan ki gibi) bu sayı daha da artacaktır. Bir yanlış çeviri durumu var diye düşündürtecek kadar garip.

E zaten bu bakis acisindan -karsi taraf, ikna, ileten, iletilen– ‘suphesiz’den sonra genellikle gelen birinci cogul sahis ‘biz’in sizi daha fazla sasirtiyor olmasi gerekmez mi? Kutsal kitap denen seyin bir yerden bir yere ‘inen’, the chosen one’a yarattiklarini pek de sallamayan baba figurunden gelen kissadan hisseler, kozmik tehditler olarak algilarsak 1 degil 131486776543213487945 tane sasirtici ‘yanlis ceviri var sanirim’ denen absurtlukler buluruz. Bu acidan bakinca bir ateist olarak din cok komiktir de hakikaten, balik karninda yasayan adam, konusan yilan, sizi seven ama ayni fikirde olmayinca sizi akla hayala gelmeyecek iskencelere tutan kizilcik sopali Tanri filan. Bence son derece komik ve meren gibi feragatnameye ihtiyac duymadan ben bunlarin hakikaten sacma olduklarini soyleyebilirim, gucenenlerin kendi sorunu.

O tanri figurunu ben de ‘tani’miyorum yani.

Fakat niye soyle dusunmuyoruz; bilgiyi yorumlayanin bilincine gore baskasina “lan bak valla yeminlen, inanmazsin bak gecen” gibi duyulan seyler bir baskasina “kendinden baskasi mevcut olmayanin cokluktaki her meydana gelen/gorulenin asil kaynagiyim (biz) diyerek kendi kendini tasdik etmesi” gibi gelebilir. Kimsenin kimseyi ikna ettigi yoktur belki yani di mi, teklif gibi gorunen baskasinin tespihidir falan. (Bunu boncuklu tespih anlayana selam ederim)

Allah da Rab’la ayni anlama gelmiyor bu arada.

Ha ha, müthiş bir tespit olmuş! Sayılara başvurmaya gerek kalmayacak kadar kesin bir doğru maalesef.

(tabi bunu yaparken bunların çok iptidai sonuçlar olduğunu hatırlayıp en azından bu resimler üzerinden felsefe yapmaya başlamayın).

Gördüğüm kadarıyla Kuran bulutundaki Allah kelimesi, İncil bulutundaki İsa ve Tanrı kelimelerinin neredeyse tam toplamı. Yani şöyle bir durum var: Allah=İsa+Tanrı. İsa peygamberin Hristiyan inancında Tanrı’nın oğlu olması dolayısıyla Tanrı olarak görüldüğünü düşünürsek, oldukça doğru bir denklem aslında. (Çıkan sayılara da bakmak lazım tabi.)

Ben Kuran’ı çocukluğumdan beri Türkçe olarak babamdan dinledim, ortaokulda şüpheye düştüğüm ilk günlerde gece kalkıp gizli gizli okudum, üniversitede ise kelime kelime, notlar alarak tekrar okudum. İncil’i ise lisede bir kez okumuştum. Ne anlattığını hatılamıyorum ama Kuran’a göre çok daha yumuşak, babacan bir hissiyat bırakmıştı dilimde. Eğer kelimeleri maviden kırmızıya doğru sırayla olumlu-olumsuz diye renklendirebilseydik Kuran bulutunun rengi kırmızıya, İncil’inki maviye daha yakın olurdu gibi görünüyor. Bu bakımdan da bana sonuçlar doğru gözüktü. (Tabi bu yorum oldukça subjektif.)

Böyle olunca, biraz felsefe yapmakta sakınca yok bence :)

1- Bir kutsal kitapta “şüphesiz” kelimesini bu kadar çok geçmesi beni hep şaşırtmıştır. Çünkü böyle vurgular, elindeki argümanın karşı tarafı ikna etmek için yeterli olmadığını içten içe bilinen durumlarda kullanılır. Kuran’da Allah ve aynı anlama gelen Rab kelimesinden sonra en çok geçen kelime “şüphesiz.” Ayrıca “andolsun” kelimesinin de böyle bir vurgu olduğunu düşünürsek (‘yeminle, vallahi, inan ki gibi) bu sayı daha da artacaktır. Bir yanlış çeviri durumu var diye düşündürtecek kadar garip.
2- İncil’de çok geçen kelimelerden biri de “Yahudi”. İncil, İsa peygamberi öldüklerine inandıkları için pek güzel anmadığı Yahudileri, oldukça sık tekrar etmiş. Karşısına bir düşman koyarak varlığını anlamlandırma konusunda Kuran’ın “kafir”leri, İncil’in “Yahudi”lerine göre oldukça küçük kalıyor. İncil’de kin duygusu, dolaylı olarak daha baskın.
3- Her iki kitapta da sayıları çok yakın olan kelimeleri çıkarıp, her ikisinde de tavırları aynı olanları (olumlu veya olumsuz) elersek, din bakımından evrensel olan kavramlara ulaşabilir miyiz acaba? (İman, gök, insan gibi.)
4- …

Velhasıl velkelam, oldukça güzel ve üzerinde düşünülmesi gereken bir çalışma olmuş. En azından, iki kitabı şöyle bir karşılaştırma olanağı tanıyor. Eline sağlık, teşekkürler.